Gezamenlijk onderzoek naar urologische kanker

Twintig Nederlandse ziekenhuizen gaan gezamenlijk onderzoek doen naar prostaat-, blaas- en zaadbalkanker. De onderzoekers, verenigd in de Stichting DUOS, willen de behandeling van patiënten verbeteren door in groter verband onderzoek te doen. Wat betekent dit voor zaadbalkankerpatiënten? Professor Jourik Gietema geeft tekst en uitleg.

 

Wat is er bijzonder aan Stichting DUOS?

"Het is voor het eerst dat in Nederland een vaste studiegroep wordt opgericht voor urologische vormen van kanker. Tot nu toe waren de samenwerkingsverbanden tijdelijk, omdat ze bijvoorbeeld gekoppeld waren aan één studie. De samenwerking is belangrijk, want zo kunnen we de onderzoeken beter organiseren en de resultaten gemakkelijker delen met elkaar en met internationale netwerken. Het is dan ook heel mooi dat het Koningin Wilhelmina Fonds (KWF) de stichting een startsubsidie heeft gegeven."

Wat betekent de samenwerking voor de behandeling van zaadbalkanker?

"De behandeling van zaadbalkanker op zich zal niet veranderen. De resultaten die ermee behaald worden zijn namelijk bijzonder goed: de kans op langdurig ziektevrij overleven is 80 tot 90 procent. Er is overigens wel nog steeds aandacht nodig voor de kleine groep met een zeer uitgebreide ziekte die niet goed reageert op de huidige chemotherapie. We werken mee aan het ontwikkelen van nieuwe medicijnen. Wel ligt het accent van het onderzoek op de huidige zorg. Zorg die goed is, moet goed blijven en dat gaat niet vanzelf. Bovendien valt er op diverse onderdelen nog wel wat winst te behalen."

"Welke onderdelen kunnen beter?

"Er is blijvende aandacht nodig voor het belang van de chirurgische verwijdering van restanten van tumorweefsel na de chemotherapie. Dit cruciale behandelonderdeel moet bij voorkeur in centra met voldoende routine-ervaring plaatsvinden. Dergelijke centra doen deze ingreep namelijk vaak genoeg en beschikken bovendien over multidisciplinaire oncologische behandelingsteams."

Wat is nog meer voor verbetering vatbaar?

"De nazorg van zaadbalkankerpatiënten kan worden verbeterd. De ziekte komt met name voor op jonge leeftijd en steeds meer patiënten overleven de ziekte langdurig dankzij de goede behandeling. Wel bestaat er een kans op ontwikkeling van late effecten van deze behandeling. Dit betreft met name de ontwikkeling van een tweede tumor of ontwikkeling van hart- en vaatziekten. Tijdens de follow-up en nazorg van zaadbalkankerpatiënten komt er geleidelijk meer aandacht voor ontwikkeling en behandeling van risicofactoren op hart- en vaatziekten. In Groningen zijn we bezig om die follow-up en nazorg te organiseren in een zogenoemd shared-care-model."

Hoe werkt het shared-care-model?

"We willen een follow-up organiseren die naast de controle op eventueel terugkomen van de zaadbalkanker ook gericht is op late behandeleffecten, zoals risicofactoren op hart- en vaatziekten. Dit doen we met een nazorgplan. Het nazorgplan is opgesteld in samenspraak met de patiënt, huisarts en oncoloog. In dit plan staan onder meer de details over de gegeven behandeling, de mogelijke problemen zoals het ontwikkelen van risicofactoren op hart- en vaatziekten en een behandelplan hiervoor met leefstijladviezen. Er staat ook precies in welke onderzoeken waar en wanneer kunnen plaatsvinden. De huisarts kan daarbij een belangrijke rol vervullen in het cardiovasculair risicomanagement. Patiënten krijgen zo steeds meer de regie over hun eigen nazorg. In het UMCG zijn we een website aan het maken waarbij patiënten hun eigen follow-up en nazorgplan kunnen raadplegen."

Is dat alles?

"Nee, de nazorg in het shared-care-model is niet alleen gericht op het ontdekken van een recidief of het behandelen van risicofactoren op hart- en vaatziekten. We willen mannen die de behandeling hebben afgesloten, helpen hun leven na de behandeling van kanker weer op te pakken. Het uiteindelijke doel is healthy aging na een behandeling van kanker."

Werkt het shared-care-plan al in de praktijk?

"Overlevers van kinderkanker hebben hier al zeer positieve ervaringen mee. Men vindt het over het algemeen prettig om niet voor elke controle naar het ziekenhuis te hoeven gaan. Het controleren van het cholesterolgehalte of de bloeddruk en eventuele behandeling hiervoor kan met een goed omschreven plan prima bij de huisarts. Dit kost de patiënt minder tijd en bespaart geld. De ziektekostenverzekeraars zijn overigens ook betrokken bij de ontwikkeling van het shared-care-model. In de UMCG regio wordt met een subsidie van Alpe-du-Zes/KWF een onderzoek gestart om shared-care follow-up van patiënten die voor zaadbalkanker zijn behandeld verder te ontwikkelen."

Professor Jourik Gietema is medisch oncoloog en onderzoeker in het UMC Groningen en bestuurslid van Stichting DUOS. Binnen deze stichting is hij het aanspreekpunt voor testiskanker. Hij is eveneens lid van de adviesraad van de Stichting Zaadbalkanker.

Voor meer informatie over Stichting DUOS zie de website: www.stichtingduos.nl

Deel deze pagina via: