Lotgenotencontact vaak positief voor mannen

Sociaal psycholoog Thecla Brakel deed onderzoek naar het omgaan met kanker. Ze ontdekte dat mannen en vrouwen anders omgaan met de ziekte.

Thecla Brakel: “Ik heb onderzocht of kankerpatiënten zich beter voelen na het luisteren naar ervaringen van lotgenoten of dat dit juist niet het geval is. Opvallend was dat de informatie uit het interview waarnaar de mannen luisterden nieuwer voor hen was dan voor de vrouwen. Ze vonden ook dat ze meer aan de informatie uit het interview hadden gehad en hadden ook vaker het gevoel er iets van geleerd te hebben dan de vrouwen. Brakel: “De verklaring voor deze verschillen heb ik niet onderzocht, maar ik denk dat vrouwen meer met elkaar praten en dat ze dat ook doen als ze kanker hebben. Mannen doen dat minder en als ze dan zo’n interview beluisteren met ervaringen van lotgenoten bevat dat meer nieuwe, interessante, nuttige en leerzame informatie voor hen. Het zou dus kunnen dat mannen meer profi jt hebben van een lotgenotengroep dan vrouwen die al informatie uit hun dagelijks netwerk hebben verkregen.”

Sociale vergelijking

"Of lotgenotencontact goed uitpakt voor een persoon blijkt af te hangen van of hij zelf vindt dat hij er goed aan toe is én of hij zich vergelijkt met anderen en dit emoties oproept. Met andere woorden: is hij gevoelig voor sociale vergelijkingsinformatie?", legt Brakel uit. "Uit mijn onderzoek bleek dat vrouwen gevoeliger zijn voor deze informatie dan mannen." Het blijkt dat de mensen die gevoeliger zijn voor vergelijking met anderen zich beter gaan voelen door ervaringen van lotgenoten met wie het slechter gaat dan met henzelf. Zij voelen zich juist minder goed door verhalen te horen van lotgenoten die er beter aan toe zijn. Patiënten die in het dagelijks leven niet of nauwelijks emoties ervaren als ze zich met anderen vergelijken, knappen juist op van verhalen van anderen met wie het beter gaat. Waarschijnlijk trekken ze zich juist aan hen op. Brakel: "Simpel gezegd werkt het luisteren naar ervaringen van lotgenoten voor de een wel en voor de ander minder goed."

Nut

Brakel: “Wat het nut van dit soort informatie is? Kankerpatienten kunnen zelf beter inschatten of contact met lotgenoten voor hen het juiste middel is. Professionals die lotgenotencontact organiseren of buddies aan elkaar koppelen, leren van dit onderzoek welke patiënten bij elkaar in een groep passen. Het blijkt dus belangrijk te zijn om op een andere manier te kijken naar de groepssamenstelling.” In de praktijk worden patiënten die er hetzelfde aan toe zijn of dezelfde leeftijd hebben vaak in een groep geplaatst, terwijl nu blijkt dat het positiever kan uitpakken om bepaalde patiënten bij elkaar te plaatsen. Ook naasten kunnen met de onderzoeksuitkomsten hun voordeel doen. Zij proberen patiënten soms op te peppen met verhalen over anderen die er slechter of juist beter aan toe zijn. Het is goed dat zij zich bewust zijn van het effect die deze verhalen kunnen hebben. Brakel: “Mijn tip is dan ook: kijk naar wie je voor je hebt en kom dan pas met je verhaal.”

Nazorg verbeteren

Het doel van het onderzoek ‘Omgaan met kanker’ is om na te gaan hoe het gaat met kankerpatiënten nadat de behandelingen in het ziekenhuis afgerond zijn. Het onderzoeken van het nut van lotgenotencontact is daarvan een onderdeel. Het uiteindelijke doel is om de nazorg van kankerpatiënten te verbeteren. “Ik heb dit onderzoek opgezet en uitgevoerd, omdat ik graag wilde bijdragen aan de verbetering van de kwaliteit van leven van kankerpatiënten.” Brakel hoopt begin 2012 op haar onderzoek te promoveren aan de Rijksuniversiteit in Groningen.

Onderzoek
Thecla Brakel liet 139 kankerpatiënten, waaronder 46 mannen, die hooguit een jaar ervoor hun behandeling hadden afgesloten luisteren naar een geluidsfragment van twee patiënten die twintig minuten vertelden over zijn of haar ervaringen met kanker uit diezelfde periode. De verhalen die ze beluisterden, waren op maat gemaakt. Een man met teelbalkanker van 35 jaar luisterde naar de ervaringen van twee mannen met teelbalkanker van 38 en 41 jaar oud. Na drie en na negen weken peilde ze het welbevinden van de deelnemers.

Tabel_artikel_Lotgenotencontact_vaak_positief_voor_mannen

Thecla Brakel: "De tabel kan een hulpmiddel zijn bij de keuze voor wel of geen lotgenotencontact. Het bovenstaande geldt voor de meeste mensen, maar dit wil niet zeggen dat het voor iedereen opgaat."

Lees ook het nawoord van Voorzitter Gerrit-Jan Steenbergen over Stichting Zaadbalkanker

Deel deze pagina via: